Coraz więcej rowerzystów porusza się po polskich drogach. Tylko co czwarty jeździ w kasku

Liczba wypadków z udziałem rowerzystów i ofiar spada, ale wciąż jest ona nieakceptowalna – wskazują przedstawiciele Policji. Sami użytkownicy jednośladów narzekają na braki infrastrukturalne, jak zły stan dróg czy brak ścieżek rowerowych. Jednak również po ich stronie dochodzi do zaniedbań, które mogą wpłynąć na bezpieczeństwo ich i innych użytkowników dróg. Przykładowo tylko 24 proc. przyznaje, że zawsze jeździ na rowerze w kasku. PZU uruchamia program „Rowerowa Polska PZU”, którego celem jest promowanie zasad bezpieczeństwa i wzajemnego szacunku wśród wszystkich uczestników ruchu drogowego. Partnerem programu jest Policja.

– Rosnąca liczba rowerzystów na drogach nakłada na Policję wiele zadań. Rowerzystów traktujemy jako niechronionych uczestników ruchu drogowego i jest to dla nas priorytet, aby ich bardzo mocno otoczyć opieką. Ta opieka przejawia się przede wszystkim w tworzeniu nowego prawa, ale też w edukacji i poszerzaniu wiedzy – mówi agencji Newseria nadinsp. Roman Kuster, pierwszy zastępca Komendanta Głównego Policji.

Z badania PZU wynika, że 19 mln dorosłych Polaków jeździ na rowerze. Nie odstrasza ich nawet zimowa aura, ponieważ jedynie co piąty rezygnuje z jazdy jednośladem w chłodniejszych miesiącach. Blisko połowa ankietowanych korzysta z niego kilka razy w tygodniu, a 20 proc. codziennie lub prawie codziennie. Dla 80 proc. respondentów jazda na rowerze jest formą relaksu. 78 proc. wsiada na niego, aby pozostać w kontakcie z naturą, a 74 proc. – żeby zadbać o swoją kondycję.

– Stosunek do rowerów zdecydowanie się w Polsce zmienił. Rower stał się codziennym zjawiskiem społecznym. Kiedyś była to aktywność dzieci oraz aktywność wakacyjna, sezonowa, weekendowa, a w tej chwili jest to codzienny element życia, i to nie tylko w wielkich miastach, ale również na wsiach i w małych miasteczkach. W niektórych miejscach w Polsce rower jest podstawowym środkiem komunikacji – mówi Agnieszka Żebrowska, dyrektorka Biura Sponsoringu i Prewencji w PZU.

– Aby móc się bezpiecznie poruszać po drogach, trzeba umieć się chronić. Oczekujemy od wszystkich uczestników ruchu rowerowego, aby stosowali kaski rowerowe, ale też jaskrawą odzież bądź z elementami odblaskowymi. Bardzo mocno zachęcamy do używania oświetlenia przedniego i tylnego nawet w dzień, to też bardzo mocno poprawia widoczność – podkreśla nadinsp. Roman Kuster.

Tylko 24 proc. badanych deklaruje, że zawsze jeździ na rowerze w kasku. Jeszcze mniej, bo tylko 2 proc. wie, jakie wyposażenie jest obowiązkowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami rower powinien być wyposażony m.in. w co najmniej jedno światło pozycyjne barwy białej lub żółtej selektywnej z przodu, przynajmniej w jedno światło odblaskowe barwy czerwonej o kształcie innym niż trójkąt oraz w co najmniej jedno światło pozycyjne barwy czerwonej z tyłu. Do tego dochodzi również minimum jeden skutecznie działający hamulec, jak również dzwonek lub inny sygnał ostrzegawczy.

– Zdarzeń z udziałem rowerzystów jest dość sporo. Ich liczba sięga około 10 proc. wszystkich wypadków odnotowanych w Polsce. To jest jednak liczba nadal dla nas nieakceptowalna, mimo że notujemy znaczny spadek tych wypadków. W 2025 roku było ich ok. 3,5 tys. i 155 ofiar, o 14 mniej w porównaniu do roku poprzedniego. W perspektywie pięciu lat ten spadek jest jeszcze większy – o 94 ofiary mniej – wymienia pierwszy zastępca Komendanta Głównego Policji. – Wydaje się, że z każdym nowym rozwiązaniem prawnym i z rosnącym zaangażowaniem Policji i mediów w edukację tych zdarzeń powinno być z każdym kolejnym rokiem mniej.

– Rowerzysta wsiada na rower bez egzaminu. Być może zdał go kiedyś, w szkole podstawowej, ale było to dawno i prawdopodobnie wiele zapomniał z przepisów drogowych albo przepisy się zmieniły. Wydaje nam się, że głównym problemem jest właśnie brak znajomości przepisów. I to potwierdza nasz partner strategiczny, czyli Policja. Dbałość o bezpieczeństwo też pozostawia wiele do życzenia, walka o kaski jest tutaj najlepszym przykładem – mówi Agnieszka Żebrowska.

3 czerwca 2026 roku wchodzi w życie nowelizacja prawa o ruchu drogowym. Dzieci poniżej 16. roku życia będą miały obowiązek używania kasku ochronnego w czasie jazdy rowerem, ale również m.in. hulajnogą elektryczną. 

– Dorośli ciągle jeszcze nie muszą nosić kasków, a wiemy ze statystyk, że kask chroni życie – mówi dyrektorka Biura Sponsoringu i Prewencji w PZU.

Sami badani użytkownicy jednośladów wskazują na istotne wyzwania w ruchu drogowym. Są to przede wszystkim braki infrastrukturalne. Ośmiu na 10 narzeka na zły stan dróg, 73 proc. – na brak ścieżek rowerowych, a 64 proc. – na niedostateczne oświetlenie. Jak wynika z Banku Danych Lokalnych GUS, w 2024 roku na terenie całego kraju było 23 100 km dróg dla rowerów. Dla porównania w 2022 roku było to 19 813 km.

– Wiele samorządów inwestuje w to, aby odseparować ruch rowerowy od samochodowego. To najlepsze rozwiązanie, ale nie łudźmy się, to nie wystarczy. Głównie trzeba położyć nacisk na to, że każdy uczestnik ruchu drogowego ma swoje prawa: zarówno kierujący rowerem, jak i pieszy, który przekracza jezdnię bądź porusza się wzdłuż drogi, ale również kierujący pojazdem samochodowym. My cały czas apelujemy o to, aby każdy stosował się do obowiązujących reguł prawnych i zadbał o wspólne bezpieczeństwo wszystkich uczestników. Mówimy tutaj o dużej tolerancji do każdego uczestnika ruchu drogowego – podkreśla pierwszy zastępca Komendanta Głównego Policji.

Temu ma służyć uruchomiony właśnie przez PZU we współpracy z Policją program „Rowerowa Polska PZU”. Inicjator podkreśla, że to początek całego wachlarza inicjatyw wspierających bezpieczeństwo i nowoczesną mobilność. Program obejmie kompleksowe działania w obszarach edukacji, prewencji, zdrowia i aktywizacji społeczności.

W tym roku startuje pierwszy etap programu pod hasłem „Złap swoje tempo!”. Będzie się składać z dużych wydarzeń plenerowych, podczas których prowadzone będą warsztaty edukacyjne i działania prewencyjne realizowane we współpracy z Policją i GOPR.

– Na przestrzeni tego roku będziemy w dużych miastach, m.in. już w lutym w Szczecinie, Poznaniu, Krakowie, ale też w mniejszych miejscowościach, np. w Rzepinie, Szczytnie, Swornegaciach i Bogdańcu, gdzie zostaliśmy zaproszeni przez lokalnych organizatorów. Elementem naszego programu jest też wspieranie różnego rodzaju rajdów i wydarzeń rowerowych, stąd nie tylko ogólnodostępne pikniki i wydarzenia, ale też odrobina sportu amatorskiego – podkreśla Agnieszka Żebrowska. – Do tego dochodzi także program ze szkołami. W tej dziedzinie współpracujemy z Ministerstwem Sportu i Turystyki, a szczególnie z Fundacją Orły Sportu.

Lifestyle.newseria.pl